Serbët e festojnë këtë ditë si një fitore të Vidovdanit të tyre, 15 qershor 1389 beteja e parë e Fushë-Kosovës. E vërteta është se shqiptarët dhe një koalicion ballkanik patën një rol të rëndësishëm në betejë dhe data e vërtetë është 15 qershori. Gjithashtu, kalorësi i njohur Mëhill Nikollë Kopliku (Millosh Kopili) që vrau Sulltan Muratin e Parë ishte shqiptar.
Është e vërtetë se monumenti mitologjik serb në Gazimestan simbolizon rikujtuesen historike të racizmit, të nacionalshovinizmit, të urrejtjes, të armiqësisë, të kolonializmit dhe të terrorizmit gjenocidal të Serbisë së Madhe pushtuese të Kosovës dhe të territoreve të tjera indigjene të Shqipërisë Etnike.
Kjo është një nga arsyet dhe argumentet kryesore pse serbomëdhenjtë, gjysmëshkenca, politika strategjike dhe propaganda e qeverive të Serbisë dhe e Kishës Ortodokse Serbe Gazimestanin e konsiderojnë “vend të shenjtë” të tyre dhe të “fitores” së Betejës së Kosovës (1389) mbi ushtrinë perandorake turke në Kosovën shqiptare.
Thënë shkurtimisht këtë, kalojmë në pjesën e dytë të Betejës së Fushë Kosovës 1448. Atë që serbët nuk e paraqesin askund, pasi aty del edhe tradhëtia e tyre ndaj koalicionit.
Beteja e dytë e Fushë Kosovës, (17–20 tetor 1448), betejë midis forcave të Perandorisë Osmane dhe një koalicioni hungarezo-valachian të udhëhequr nga komandanti hungarez János Hunyadi në Kosovën shqiptare. Osmanët korrën një fitore vendimtare dhe në këtë mënyrë ndaluan përpjekjen e fundit të madhe të kryqtarëve të krishterë për të çliruar Ballkanin nga sundimi osman dhe për të çliruar Kostandinopojën (Stambollin).
Angazhimi i despotit serb George (Gjergj) Brankoviçit në ekspeditën e Huniadit ishte përmes dekonspirimit dhe tradhëtisë. Ai ilegalisht bashkëpunonte me osmanët duke e sjellë Huniadin në prita të tyre. Brankoviçi spiunon Janosh Huniadin, duke i bërë shërbime Muratit II përmes Paskual Sorgos, duke i informuar osmanët për planet dhe forcat e Huniadit.
Përveç hungarezëve, si organizues të ekspeditës së Kosovës më 1448, morën pjesë edhe arbërit, polakët, çekët e të tjerë. Murati II me dëshirë i kishte dëgjuar këshillat e despotit serb, dhe nuk e sulmoi menjëherë ushtrinë e Huniadit, por e lejoi të kalonte më tej duke e ndjekur pas, dy dhe tri ditë rrugë, dhe pas shpine i mbylli kalimet duke bërë të pamundur tërheqjen. Madje që të dy ushtritë kishin arritur në Fushë-Kosovë, ku Huniadi priste Skënderbeun të penguar nga Brankoviçi në zotërimet e tij.
Pas një fitoreje osmane mbi kryqtarët në Varna (1444), sulltani osman Murad II pushtoi Morenë (Peloponezi i sotëm) në 1446 dhe i detyroi sundimtarët e saj të ishin vasalë të tij. Murati më pas u kthye kundër udhëheqësit shqiptar Skënderbeut, i cili u rezistoi osmanëve dhe u ndihmua nga forcat e papës dhe të mbretit të Hungarisë. Në 1448 Huniadi udhëhoqi një ushtri kryqtare përtej Danubit për të bashkuar forcat me Skënderbeun, por ai pësoi një disfatë dërrmuese në Kosovë, pasi forcat e Gjergj Kastriotit u penguan tinëzisht nga despoti serb. Kjo fitore megjithatë nuk çoi në pushtimin e Shqipërisë, por forcoi pozitën osmane në kufirin Danubian. E.B/ usalvision
——————–
Battle of Kosovo (1448) Lambert M. Surhone (Editor), Mariam T. Tennoe (Editor), Susan F. Henssonow (Editor)
ww.britannica.com/event/Battle-of-Kosovo-Balkans-1448
