Shaip Kamberi (lindur më 15 tetor 1964) është një politikan shqiptar, aktualisht deputet në Parlamentin e Serbisë dhe një nga zërat më të qëndrueshëm në mbrojtje të të drejtave të shqiptarëve të Luginës së Preshevës. Ai njihet për angazhimin e tij të palëkundur në mbrojtjen e barazisë qytetare, demokracisë dhe vlerave evropiane, duke përfaqësuar me dinjitet komunitetin shqiptar në një realitet politik shpesh të vështirë.
Së fundmi, Kamberi mori pjesë në një ngjarje të rëndësishme të Albanian-American Civic League në Nju Jork, ku pati nderin të flasë para një audience të përbërë nga figura të shquara të politikës amerikane dhe të komunitetit shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Në këtë event morën pjesë Senatori Cory Booker, ish-kongresmeni Joe DioGuardi me bashkëshorten Shirley Cloyes DioGuardi, kandidati për Kongres Diamant Hysenaj, si dhe personalitete të njohura të diasporës shqiptare si Faton Bislimi, Agim Alickaj, Behlul Gashi – President i organizatës sonë Shqipëria Tjetër, e shumë të tjerë.
Në fjalën e tij, Kamberi solli në vëmendje çështjen e shqiptarëve të Luginës së Preshevës, si pasqyrë të realitetit të marrëdhënieve Kosovë–Serbi dhe shembull të qartë të standardit të dyfishtë që ende udhëheq politikën e Beogradit ndaj shqiptarëve. Ai theksoi diskriminimin e vazhdueshëm institucional, pasivizimin e adresave, mohimin e të drejtave themelore dhe projektin politik të ashtuquajtur “Bota serbe”, i cili përbën një rrezik serioz për paqen dhe stabilitetin në rajon.
Kamberi nënvizoi se rasti i shqiptarëve të Luginës së Preshevës është një provë e sinqeritetit demokratik të Serbisë – nëse ajo është realisht e gatshme të zbatojë parimet e barazisë dhe të drejtave të njeriut, të cilat pretendon se i përqafon në rrugën drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Në të njëjtën kohë, ai vuri në dukje se roli i Shteteve të Bashkuara të Amerikës mbetet vendimtar për ruajtjen e paqes dhe për mbështetjen e demokracive të reja në Ballkan, ndërsa zëri i miqve shqiptarë në Kongres e Senat dëshmon se çështja shqiptare gjen mirëkuptim në zemrën e demokracisë amerikane.
Në fjalimin e tij të mbajtur në Nju Jork, Kamberi u shpreh:
**“I dashur kongresmen DioGuardi,
E dashur zonja Shirley,
I nderuar senator Booker,
Të respektuar anëtarë të Bordit të Albanian-American Civic League,
Të dashur miq të pranishëm,
Është një kënaqësi dhe nder i veçantë të jem sot këtu me ju për të ndarë disa shqetësime dhe shpresa që lidhen me pozitën e shqiptarëve në Luginën e Preshevës dhe me zhvillimet politike në Ballkanin Perëndimor.
Prej dekadash, shqiptarët e Luginës përballen me diskriminim sistematik politik, ekonomik dhe institucional. Në vend që të trajtohen si qytetarë të barabartë, atyre u mohohen të drejta themelore në arsim, përdorimin e gjuhës amtare, përfaqësimin institucional dhe zhvillimin ekonomik.
Serbia, e cila paraqitet si vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian, në praktikë i trajton shqiptarët me standarde krejtësisht të ndryshme nga ato që kërkon për pakicën serbe në Kosovë. Ajo mohojnë krimet e luftës, ndërsa glorifikon kriminelët e dënuar në Hagë – një qasje që jo vetëm pengon pajtimin ndërmjet popujve të Ballkanit, por përbën edhe kundërshtim të hapur ndaj vlerave të demokracisë liberale dhe ushqen nostalgjinë për hegjemoninë e dikurshme serbe.
Ky është thelbi i një politike me standard të dyfishtë: Beogradi kërkon autonomi politike, garanci kushtetuese dhe mbrojtje ndërkombëtare për serbët në Kosovë, por refuzon të diskutojë edhe të drejtat më themelore të shqiptarëve brenda kufijve të vet. Një politikë e tillë jo vetëm që cenon barazinë qytetare, por edhe rrit tensionet dhe mosbesimin ndërmjet komuniteteve.
Më shqetësuese është se kjo qasje është pjesë e një projekti më të gjerë nacionalist, të njohur si “Bota serbe” – një ideologji që synon të riprodhojë ndikimin politik e kombëtar të Serbisë mbi popullsitë serbe jashtë kufijve të saj. Ky projekt, me ngjashmëri të frikshme me konceptin e “botës ruse”, përbën një kërcënim të drejtpërdrejtë për stabilitetin rajonal.
Pikërisht për këtë arsye, angazhimi i Shteteve të Bashkuara të Amerikës është thelbësor. Pa një rol aktiv dhe të ekuilibruar të Uashingtonit, rajoni rrezikon të rrëshqasë drejt sferave të ndikimit që nuk ndajnë vlerat demokratike perëndimore.
Ne kërkojmë që SHBA të përdorë zërin dhe ndikimin e saj për të nxitur Serbinë të respektojë të drejtat e pakicave jo vetëm në fjalë, por në praktikë. Çdo zgjidhje për çështjet e hapura në Ballkan duhet të mbështetet në parimin e reciprocitetit, drejtësisë dhe barazisë.
Zëri juaj, senator Booker, dhe përkrahja e miqve të Amerikës për të drejtat e barabarta të shqiptarëve të Luginës së Preshevës do të ishte një sinjal i fuqishëm se demokracia dhe drejtësia nuk njohin kufij.
Faleminderit.”
Ky fjalim, i mbajtur në zemër të një prej metropoleve të lirisë, nuk ishte thjesht një dëshmi politike, por një thirrje për ndërgjegjësim dhe dinjitet kombëtar. Me ton të qetë, por të prerë, Shaip Kamberi i rikujtoi botës demokratike se barazia dhe drejtësia për shqiptarët e Luginës së Preshevës nuk janë kërkesa të reja, por borxhe të papaguara të historisë moderne ballkanike.
