Profesor Aurel Plasari ka qene i ftuar në një leksion për historinë dhe kujtesën në Qendrën Kombëtare të Librit. Ndërsa vuri në dukje studimin e mekanizmat e kujtesës, të kujtuarit si të mbajtur mend dhe aftësinë njerëzore për të thirrur kujtimet, ai dha një mesazh të qartë përmes një personazhi të Oruellit nga “1984” per fshirjen e memories.
Plasari : Uinstoni gjen nje plak dhe pyet si ka qenë para partisë. Plaku jo vetëm që nuk përgjigjet por nuk kupton pyetjen dhe kjo fantazëm e Oruellit është e frikshme.
Vepra e At Zef Pllumit, me të cilin profesor Plasari ka punuar nga afër, merr tjetër lexim në këtë kontekst.
Titulli mund të ishte “Rrno për me tregu”, por jo. Është “Rrno vetëm për me tregu”. Pse duhet ajo vetëm, çfarë thekson, është misioni i qenies njerëore për të mos humbur kujtesën, me të mirat e të këqijat.
Plasari foli për historinë zyrtare që e gjen kudo ku ka regjime dhe tha se historinë e shkruajnë fituesit por edhe humbësit. I pyetur mandej për letërsinë, ai e quajti fat që nuk ka më hulli të detyruara.
“Propaganda është e vështirë për tu luftuar për Kasem Trebeshinën tregonin qysh në vitet 1950 që në një nga pleniumet kur e përjashtuan, i thanë të diskutojmë temat. Kasemi, siç ishte arrogant e pak nervoz tha ‘ por lërini temat, se temat na i cakton partia, por flasim për ndonjë gjë tjetër, ndaj sot e quaj fat që letërsia ka shpëtuar dhe nuk i thonë më se çfarë duhet të bëjë”
Për profesor Plasarin, e ardhmja është e rrezikuar për shkak të rishikimit të ngjarjeve me konceptin e sotëm, për çka ai gjen vend për një kritikë ndaj të majtëve.
“Sigurisht shoqëria është e rrezikuar ndaj thashë dhe do ishte në titull interesante ‘Fantazma e Oruellit. Është në të gjithë edhe me aksionet për të ndryshuar kujtesën historike, për të rrëzuar monumente, për të prishur vepra arti, për të ndryshuar kuptimin e historisë që Kolombi nuk ishte zbules por ishte pushtues, është një degradim e deformim i arsyes njerëzore.
Aurel Plasari, drejtor i Qendres se Enciklopedise shqiptare, është historian, përkthyes, autor i një sërë librash dhe ish drejtor i Bibliotekës Kombëtare.
