Nga fshatrat arbëreshe të Italisë Jugore deri në hapësirat e gjera të pampave argjentinase, historia e arbëreshëve është një rrëfim i gjatë mbijetese, emigrimi dhe ruajtjeje të identitetit kombëtar.
Gjurmët e kësaj historie nisin në Ballkan, pas vdekjes së heroit kombëtar shqiptar, Gjergj Kastriotit Skënderbeut, në vitin 1468 dhe pushtimit gradual të trojeve shqiptare nga Perandoria Osmane. Mijëra shqiptarë u detyruan të largoheshin nga vendi, duke gjetur strehim kryesisht në Italinë e Jugut, në rajone si Kalabria, Sicilia, Bazilikata, Molize dhe Pulia.
Atje ata krijuan vendbanime të reja dhe ruajtën për shekuj me radhë gjuhën arbëreshe, zakonet, traditat, veshjet dhe ritin bizantin. Këto komunitete u njohën si arbëreshë dhe u bënë një nga shembujt më të veçantë të ruajtjes së identitetit shqiptar jashtë trojeve amtare.
Për më shumë se katër shekuj, arbëreshët jetuan në Itali duke mbajtur gjallë kulturën dhe kujtesën historike të origjinës së tyre. Por në fund të shekullit XIX, një valë e re emigrimi i çoi shumë prej tyre përtej Atlantikut.
Nga fshatrat arbëreshe drejt Argjentinës
Pas bashkimit të Italisë në vitin 1861, zonat jugore të vendit mbetën ndër më të varfrat në Europë. Mungesa e tokës, varfëria, papunësia dhe kushtet e vështira ekonomike shtynë miliona njerëz të kërkonin një jetë më të mirë në Amerikë.
Mes tyre ishin edhe shumë familje arbëreshe nga fshatra si San Demetrio Corone, Civita, Frascineto, Vaccarizzo Albanese, San Giorgio Albanese dhe Piana degli Albanesi. Shumë prej tyre zgjodhën Argjentinën si destinacion të ri, një vend që në atë periudhë po kërkonte emigrantë për zhvillimin e bujqësisë dhe ekonomisë.
Në tokën e re, arbëreshët u përballën me sfida të mëdha: gjuhë të huaj, largësi nga vendlindja dhe nevojën për t’u përshtatur me një shoqëri të re. Megjithatë, ata ruajtën një pjesë të rëndësishme të trashëgimisë së tyre shqiptare përmes familjes, traditave dhe kujtesës së brezave.
Sot, pasardhësit e tyre në Argjentinë vazhdojnë të mbajnë lidhje me origjinën arbëreshe, duke dëshmuar se identiteti kulturor mund të mbijetojë edhe mijëra kilometra larg vendit të origjinës.
