Vendet perëndimore janë vendosur të caktojnë sanksione të ashpra ndaj Rusisë pasi nisi pushtimin e Ukrainës. Masat do të vendosen për të detyruar presidentin rus Vladimir Putin të tërhiqet nga aksioni ushtarak.
Por çfarë janë sanksionet?
Një sanksion është një dënim i vendosur nga një vend kundër një tjetri, shpesh me qëllim që të ndalojë një ndërhyrje agresive ose të shkelë ligjin ndërkombëtar. Sanksionet janë krijuar shpesh për të dëmtuar ekonominë e një vendi, ose financat e qytetarëve individualë, siç janë politikanët apo biznesmenët kryesorë. Këto masa mund të përfshijnë ndalime udhëtimi dhe embargo armësh. Ato janë ndër masat më të ashpra që kombet mund të përdorin, pa shkuar në luftë.
Çfarë sanksionesh po vendosin vendet perëndimore ndaj Rusisë?
Shefja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen thotë se BE-ja do të shqyrtojë “një paketë sanksionesh masive” për të bllokuar aksesin e Rusisë në teknologji dhe tregjet financiare. Mbretëria e Bashkuar do të njoftojë gjithashtu sanksione të reja por më vonë gjatë ditës së sotme. Kancelari gjerman Olaf Scholz ka pezulluar lejen për hapjen e gazsjellësit Nord Stream 2 nga Rusia në Gjermani, ndërsa edhe Britania e Madhe është e gatshme të përshkallëzojë sanksionet ndaj Rusisë. Deri më tani SHBA, Britania e Madhe, BE dhe të tjerët kishin vendosur sanksione të kufizuara ndaj Rusisë për njohjen e pavarësisë së dy republikave separatiste në Ukrainën lindore. Masat synonin bankat dhe individët rusë duke marrë kështu hapa për të hequr Rusinë nga tregjet financiare perëndimore.
Me çfarë sanksionesh të tjera mund të përballet Rusia tani?
Vendet perëndimore po rreshtojnë sanksione të mëtejshme, shumë më të ashpra kundër Rusisë. Disa nga opsionet janë këto: Përjashtimi nga shërbimi global i mesazheve financiare Sëift; ky i fundit është një sistem bankar që lejon transaksione të shpejta midis llogarive në vende të ndryshme dhe përdoret nga mijëra institucione financiare në mbarë botën. Ndalimi i Rusisë nga Sëift do ta bënte më të vështirë që Rusia të paguhet për eksportet e naftës dhe gazit, të cilat janë në dollarë. Po ashtu, Rusia mund të ndalohet nga përdorimi i dollarit amerikan, në të kundërt do të përballet me gjoba. Kjo mund të ketë një ndikim të madh në ekonominë e Rusisë, pasi shumica e shitjeve të naftës dhe gazit të saj paguhen në dollarë. Mund të dëmtojë tregtinë e jashtme të Rusisë dhe në sektorë të tjerë. Nga ana tjetër, eksportet e naftës dhe gazit të Rusisë do të bien, dhe kjo do të ndikonte në vendet evropiane që varen nga gazi rus. Mund të bllokohen bankat! Shtetet e Bashkuara mund të vendosin në listën e zezë bankat ruse, duke e bërë pothuajse të pamundur për to kryerjen e transaksioneve ndërkombëtare.
Moskës do t’i duhet të bëjë ç’është e mundur për të shmangur rritjen e inflacionit dhe rënien e të ardhurave. Megjithatë, kjo do të dëmtonte investitorët perëndimorë në ato banka. Mund të ndalohet eksporti i materialeve të teknologjisë së lartë në Rusi. Kjo do të ndikonte jo vetëm në sektorët e mbrojtjes dhe të hapësirës ajrore të Rusisë, por në të gjitha pjesët e ekonomisë së saj, megjithëse do të dëmtonte gjithashtu kompanitë perëndimore që shesin produkte teknologjike. Ekonomia e Rusisë është jashtëzakonisht e varur nga shitja e gazit dhe naftës jashtë shtetit dhe vendet perëndimore mund të refuzojnë të blejnë naftë dhe gaz nga gjigantët e mëdhenj rusë të energjisë si Gazprom ose Rosneft. Po ashtu mund të kufizohet aksesi i Rusisë në institucionet financiare të Londrës.
Megjithatë këto sanksione nuk është se do ta gjejnë të papërgatitur Putinin, pasi ky i fundit, sipas mediave ruse ka thirrur në një takim të gjithë bisnezmenët më të fuqishëm të vendit. Mesa duket do të diskutojë me ta pasojat që do të shkaktojnë sanksionet e vendeve në bizneset e tyre. /bbc
