Në këtë datë, më 18 qershor të vitit 1904, u nda nga jeta një prej mendjeve më të ndritura që ka nxjerrë ndonjëherë kombi shqiptar: Sami Frashëri – rilindës, filozof, shkrimtar, dramaturg, gjuhëtar dhe enciklopedist i jashtëzakonshëm. Ai ishte një burrë i letrave dhe i ideve, që luftoi me penë për çlirimin shpirtëror dhe kombëtar të shqiptarëve, shkruan naishtedikur.
Ideolog i Rilindjes Kombëtare
Samiu ishte një nga mendimtarët më të rëndësishëm të Rilindjes sonë Kombëtare. Ai e kuptoi më herët se të tjerët se një komb që nuk ka gjuhë të përbashkët, arsim, dije dhe vetëdije kombëtare, është i dënuar të shuhet. Me veprën e tij të famshme “Shqipëria ç’ka qenë, ç’është e ç’do të bëhet”, ai i dha shqiptarëve një platformë ideore për rilindjen kombëtare – një program politik dhe kulturor që ruan vlerën edhe sot.
Dijetar i përmasave botërore
Sami Frashëri ishte një figurë universale. Ai shkroi në disa gjuhë – shqip, osmanisht, turqisht, frëngjisht – dhe punoi për një sërë veprash të mëdha, ndër të cilat kulmon enciklopedia “Kamus al-Alam”, një vepër monumentale në gjashtë vëllime, ku përshkruhen vendet, kombet, figurat historike dhe qytetërimet e mëdha të botës.
Shkrimtar dhe dramaturg
Ai solli një frymë të re në letërsinë shqipe dhe orientale me drama si “Besa”, ku ndriçon vlerat e moralit shqiptar dhe nderit. Përmes fjalës artistike, Samiu shprehu thellësisht idealet e lirisë, arsimit dhe dinjitetit kombëtar.
Linguist dhe reformator i gjuhës
Sami Frashëri ishte një nga nismëtarët më të hershëm të përpjekjeve për një gjuhë shqipe letrare dhe një alfabet të përbashkët. Ai ishte pjesë e lëvizjes për përhapjen e arsimit shqip dhe krijimit të një identiteti të qartë gjuhësor e kombëtar.
