Aleksandar Vuçiç, një figurë politike që ka dominuar skenën politike të Serbisë në dekadat e fundit, e ka ndërtuar karrierën e tij mbi trashëgiminë e nacionalizmit të dhunshëm të viteve ’90 dhe e ka transformuar atë në një regjim autokratik me pamje moderne perëndimore. I lindur më 5 mars 1970 në Beograd, Vuçiç ka ndjekur studimet juridike dhe që herët ka hyrë në politikë përkrah nacionalistit ekstrem Vojslav Sheshel, brenda Partisë Radikale Serbe.
Në vitin 1998, ai u bë Ministër i Informimit në qeverinë e Sllobodan Millosheviçit, gjatë kohës kur regjimi serb po kryente krime të rënda kundër shqiptarëve të Kosovës. Vuçiç u bë zëdhënës i propagandës shtetërore, duke miratuar dhe justifikuar persekutimet, përdhunimet, dëbimet dhe vrasjet masive të shqiptarëve. Ligjet e kohës nën drejtimin e tij ndëshkonin me burg gazetarinë e lirë dhe përforconin censurën e shtetit, duke e bërë median një mjet të pushtetit nacionalist dhe kriminal.
Pas dështimit të regjimit të Millosheviçit, Vuçiq u përpoq të ribrandonte veten. Në vitin 2008, bashkë me Tomislav Nikoliç, themeloi Partinë Progresive Serbe – një formacion i ri që pretendonte orientim drejt BE-së, por që në thelb ruajti frymën e vjetër shoviniste. Megjithëse Vuçiç nisi fushata për luftën ndaj korrupsionit, shumë nga hetimet e nisura u përdorën për të eliminuar rivalë politikë dhe për të marrë kontrollin e institucioneve.
Në vitin 2014, Vuçiç u bë Kryeministër i Serbisë, duke shfrytëzuar fitoren elektorale për të konsoliduar pushtetin në mënyrë agresive. U zhduk ndarja e pushteteve, u asgjësua pavarësia e gjyqësorit dhe u vu nën kontroll i plotë i mediave. Raportet e organizatave ndërkombëtare si Freedom House dhe Reporters Without Borders dëshmojnë për përkeqësimin e lirisë së shtypit dhe rritjen e autoritarizmit në Serbi.
Vuçiç vazhdon të luajë me narrativën e dyfishtë: në Perëndim paraqitet si garantues i stabilitetit dhe negociator për Kosovën, ndërsa brenda vendit ushqen narrativën nacionaliste, përdor retorikë shoviniste dhe kultivon lidhje të fshehta me grupet e ekstremit të djathtë dhe rrjete të krimit të organizuar. Emra të lidhur me ish-shërbimet sekrete, biznesmenë të dyshimtë dhe krerë paramilitarë janë shfaqur në rrethin e afërt të pushtetit të tij.
Për më tepër, Vuçiç ka ndjekur modelin klasik të autokratëve të rinj ballkanikë: zgjedhje të manipuluara, kontroll mbi institucionet zgjedhore, dhunë ndaj protestuesve dhe spiunim të opozitës. Retorika e tij për Kosovën është shpesh e mbështjellë me kërcënime të fshehta dhe provokime të qëllimshme që synojnë destabilizimin e rajonit.
E ardhmja e Vuçiçit si lider mbetet e lidhur me balancën e tij mes Perëndimit dhe Rusisë, por trashëgimia e tij politike është tashmë e qartë: një pasardhës modern i Millosheviçit, që ka ditur të maskojë ambiciet autoritare me një buzëqeshje diplomatike. Por historia e tij është e gdhendur në dhunë, censurë dhe manipulim – dhe ajo vazhdon.
