Aktakuza Sheholli dhe plani sekret i BIA-s
Asynoi Serbia jo të pushtojë Kosovën me forcë, por ta bëjë atë politikisht të padurueshme për aleatët e saj perëndimorë — dhe kjo pa pasur asnjëherë gjurmë serbe?
I. Operacioni që nuk dukej serb
Viti 2001. Një operacion i inteligjencës serbe ndaj Albin Kurtit dështon. Rekrutimi s’ndodh. Por, sipas hetuesve kosovarë dhe analistëve të Gunpowder Chronicles, ajo që mbijetoi nga ai dështim nuk ishte agjenti i pamundur — por narrativa e tij: një histori e gatshme për t’u aktivizuar me vite vonesë, e projektueshme si armë ndaj reputacionit të njeriut që Serbia nuk e kishte mundur ta rekrutonte.
Dokumenti i emërtuar “Leptiri” — sipas Prokurorisë Speciale — u gjet në telefonin e konfiskuar të Fatmir Shehollit, i cili u tha hetuesve se ky material i kishte ardhur nga Bojan Dimiq. Ky detaj, i dukshëm si teknik, shërben si hyrje në diçka shumë më të madhe.
II. Aktakuza: 80 faqe akuzash me peshë historike
Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka paraqitur një aktakuzë voluminoze prej 80 faqesh kundër Fatmir Shehollit, duke e ngarkuar atë me vepra penale të Spiunazhit të Vazhdueshëm dhe Shantazhit të Vazhdueshëm. Dosja penale, e mbështetur mbi dëshmi materiale, pergjime telefonike dhe komunikime elektronike të sekuestruara, nuk dokumenton thjesht veprime individuale — ajo pretendon të zbulojë infrastrukturën operacionale të BIA-s (Shërbimit të Inteligjencës Serbe) brenda territorit të Kosovës.
Përtej ndërhyrjeve konkrete në proceset zgjedhore të vendit — të cilat aktakuza i trajton me detaje — faqet 55 deri 57 paraqesin një material që, sipas Prokurorisë, ngre çështjen në nivel tjetër: një dokument i etiketuar “Top Secret 2”, i gjetur gjatë ekzaminimit të telefonit të sekuestruar të të akuzuarit.
Prokuroria e trajton këtë dokument konfidencial si provë kyçe që vendos kontaktet dhe veprimtaritë operacionale të Shehollit në lidhje me strukturat e BIA-s.
III. Dokumenti: Strategjia e Destabilizimit
Sipas përkthimit të përfshirë në aktakuzë, materiali “Top Secret 2” paraqet një plan konkret të BIA-s, i cili përshkruan një strategji për destabilizimin e Kosovës nëpërmjet instrumentalizimit të fesë dhe zgjerimit të ndikimit të radikalizimit islamik. Ky plan, nëse autenticiteti i tij konfirmohet plotësisht në procedurë gjyqësore, do të shënonte njërin ndër dokumentet më domethënëse të spiunazhit të zbuluar ndonjëherë në Ballkanin perëndimor.
Plani, sipas aktakuzës, është i organizuar në faza të ndërvepruara:
IV. Skema e financimit dhe zgjerimi i infrastrukturës
Faza e parë e planit parashikonte marrëveshje me “operatorë” brenda Kosovës dhe mbledhjen e fondeve nga të ashtuquajturat ambasada islamike në Beograd. Shumica e fondeve, sipas dokumentit, do të drejtoheshin drejt ndërtimit të xhamive — por jo të xhamive si objekte besimi.
Vendndodhja kishte rëndësi strategjike: “Xhamitë duhet ndërtuar në vende të dukshme si pranë autostradave, shkollave, qendrave tregtare, ndërsa numri i xhamive në fshatrat e mëdha duhet dyfishuar dhe trefishuar.”
Plani nuk mbaronte me gurë e çimento. Objektivi i vërtetë ishte popullimi i këtyre hapësirave me ndikim ideologjik: medresetë — shkollat fetare islamike — do të shtriheshin në mbarë vendin, duke përfshirë “edhe vendet ku interesi është më i vogël.” Dokumenti specifikon qytetet-objektiva: Mitrovica, Vushtrria, Kaçaniku, Dragashi dhe Prizreni — gjeografi jo e rastësishme, por e menduar.
V. Infiltrimi: Liderët fetarë si levë rekrutimi
Faza e dytë e strategjisë kishte karakter më të fshehtë: vënia nën kontroll e liderëve të bashkësive islamike në të gjithë rajonin, me qëllim rekrutimin e figurave publike me peshë sociale.
Dokumenti, sipas aktakuzës, deklaron hapur:
“Liderët e bashkësive islamike të Serbisë, Maqedonisë, Bosnjës dhe Kosovës janë nën kontrollin tonë dhe punojnë për të përfshirë sa më shumë shqiptarë me ndikim në sport, media, muzikë dhe politikë. Gjithashtu kemi njerëzit tanë në disa parti politike që punojnë për ne…”
Nëse ky fragment është autentik, ai shtron pyetje të rënda mbi hapësirën publike kosovare të viteve të fundit: cilat narrativa janë sjellë në diskursin publik nga aktorë të vetëdijshëm apo jo të vetëdijshëm mbi rolin e tyre? Dhe cilat kausa janë amplifikuar jo si bindje por si mision?
VI. Diaspora si fushëbetejë e dytë
Strategjia nuk kufizohej brenda kufijve të Kosovës. Plani parashikonte dërgimin e emisarëve fetarë — nën kontrollin e misioneve diplomatike serbe — drejt perëndimit:
“Në vendet perëndimore, njerëzit tanë nga bashkësitë islamike të Kosovës dhe Sanxhakut janë deleguar dhe janë nën urdhrat e ambasadave tona në Zvicër, Gjermani dhe Belgjikë. Me këtë do të mundemi të ndajmë shqiptarët që jetojnë jashtë, kryesisht në Zvicër dhe Gjermani, ku jetojnë shqiptarët më të pasur dhe më të fuqishëm që mbështetën Rugovën.”
Diaspora shqiptare — financuese historike e çështjes kombëtare, burim legjitimiteti dhe presioni ndërkombëtar — ishte konceptuar si terren i ndarjes, jo i bashkimit. Ndarja e saj do të thotë dobësimin e mbrojtësve politikë të Kosovës pikërisht atje ku zëri kosovar dëgjohet: në kryeqytetet perëndimore.
VII. Qëllimi Final: “Kandahari” si armë gjeopolitike
Kulmi i planit vjen ne formën e një fjale: Kandahar.
Dokumenti, sipas aktakuzës, e shpreh qëllimin e fundit pa metaforë:
“Poshtë në Kosmet, duhet krijuar një atmosferë ku njerëzit të ndihen sikur jetojnë në një vend të huaj, kështu që një pjesë e të rinjve do të largohet nga Kosova dhe disa do të vendosin të konvertohen në Islam. Pas 20 vjetësh, Kosova do të duket si Kandahar. Fuqitë perëndimore do t’i ndryshojnë mendjet për Kosovën dhe kështu do të vendosin të kthejnë Kosovën nën juridiksionin serb.”
Logjika e planit, nëse autentike, është e çmendur në elaborim por koherente në qëllim: Perëndimi nuk do të mbrojë një Kosovë radikale. Prandaj, qëllimi nuk ishte pushtimi — por transformimi i perceptimit. Ndryshimi i asaj që Kosova “duket” sikur është, jo i asaj çka ajo është.
Hapi i fundit i planit formulonte “pastrimin demografik të heshtur”:
“Kur kjo të arrihet, Serbia do të ketë duar të lira të përsërisë dëbimin e shqiptarëve drejt Turqisë, por këtë herë jo me forcë, por nëpërmjet liderëve fetarë për punësim dhe duke u ofruar kushte superiore migrimi në Turqi.”
VIII. Pyetjet që mbeten të hapura
Hetimi kosovar dhe analiza e Gunpowder Chronicles ngrenë bashkërisht pyetje që procedura gjyqësore nuk do t’i përgjigjet me lehtësi:
Kush i bart narrativat e planit — me vetëdije apo pa të — në jetën publike të Kosovës? Mediat, partitë politike, figurat fetare të rekrutuara — sa syresh e dinin rolin e tyre dhe sa syresh ishin vegla pa e ditur? Dhe kush, në fakt, ka përfituar?
Sheholli është i akuzuar. BIA nuk ka dhënë asnjë deklaratë. Dokumenti “Top Secret 2” pret vlerësimin gjyqësor të autenticitetit të tij — por ekzistenca e tij si provë është tashmë e konfirmuar nga Prokuroria.
Operacioni, nëse plani u ekzekutua edhe pjesërisht, kishte një elegancë të keqe: ai nuk do të kishte lënë asnjë shenjë serbe. Ai do të ishte dukur si fenomen vendor — radikalizim “organik”, ndarje “spontane”, largim “i lirë”. Serbia do të kishte qëndruar larg kuadrit.
IX. Konteksti ndërkombëtar dhe relevanca strategjike
Analiza e Gunpowder Chronicles (Xhymshiti, Markham, Sheppard, Hammond) e vendos dosjen Sheholli brenda një kuadri të gjerë: jo si rast spiunazhi periferik, por si pikë hyrëse për kuptimin e asaj që mund të jetë operacioni më ambicioz serb kundër Kosovës — pikërisht sepse ai nuk duhej të dukej serb asnjëherë.
Raportohet se operacioni “Leptiri” i vitit 2001 tentoi rekrutimin e Kurtit dhe dështoi. Por narrativa e ndërtuar atëherë — sipas hipotezës investigative — mund të mos ketë qenë braktisur. Ajo mund të ketë mbijetuar si armë narrative, e aktivizueshme sipas nevojës.
Kjo ngre çështjen fondamentale: kur reputacioni i një shefi shteti atakohet me dokumente spiunazhi sekret, kur linja ndarëse midis ndikimit autentik fetar dhe operacioneve inteligjente bëhet e padukshme, dhe kur diaspora ndahet mbi baza të rekrutuara nga larg — kush i vendos kufijt e debatit legjitim? / Përgatiti Elis Buba / usalbanianmediagroup.com
Ky artikull mbështetet mbi aktakuzën publike të Prokurorisë Speciale të Kosovës kundër Fatmir Shehollit, mbi analizën e botuar nga Vudi Xhymshiti, Dr. Adrian Markham, Michael Sheppard dhe Rodrigo Hammond në platformën Gunpowder Chronicles, si dhe mbi fragmentet dokumentare të cituara brenda aktakuzës. Dokumenti “Top Secret 2” nuk është konfirmuar ende gjyqësisht si autentik — ky vlerësim i takon gjykatës. Prokuroria e trajton si provë materiale.
Referuar:
Aktakuza e Prokurorisë Speciale të Kosovës; publikuar në Gunpowder Chronicles (Vudi Xhymshiti, Dr. Adrian Markham, Michael Sheppard, Rodrigo Hammond) Aug 28, 2026
