Një studim i ri gjenetik ka lidhur origjinën e shqiptarëve modernë me popullsi të Ballkanit Perëndimor të periudhës së hershme mesjetare, duke hedhur dritë mbi një nga debatet më të gjata historike në rajon.
Studimi, i publikuar në revistën shkencore Nature Human Behaviour, arriti në përfundimin se shqiptarët e sotëm rrjedhin nga një popullsi e vogël paraardhëse që jetonte në territorin e Shqipërisë së sotme që në shekujt VIII-IX.
Ekipi kërkimor, i udhëhequr nga Leonidas-Romanos Davranoglou nga Universiteti i Oksfordit, analizoi mbi 6.000 genome të lashta nga Euroazia Perëndimore, së bashku me 74 mostra të reja ADN-je nga shqiptarë etnikë të të gjitha grupeve kryesore dialektore.
Sipas studiuesve, paraardhësit e shqiptarëve lidhen me popullsitë e epokës së bronzit dhe hekurit në Ballkanin Perëndimor, të identifikuara historikisht me “ilirët”.
Studimi vlerëson se shqiptarët e hershëm mesjetarë ruajtën rreth 68 deri në 84 për qind të kësaj trashëgimie të lashtë, ndërsa popullsitë përreth përthithën në masë më të madhe ndikime gjenetike nga migrimet sllave dhe anatoliane gjatë periudhës së migrimeve.
Sipas të dhënave të studimit, popullsitë në Kroaci, Mal të Zi dhe Serbi përthithën mesatarisht 40 deri në 86 për qind trashëgimi të Evropës Lindore, ndërsa paraardhësit e shqiptarëve vetëm 10 deri në 20 për qind.
Zonat me ndikimin më të madh sllav tek shqiptarët u identifikuan përgjatë kufirit shqiptaro-malazez dhe në verilindje të Shqipërisë, rajone me kontakt të gjatë gjuhësor shqiptaro-sllav.
Studiuesit propozojnë se vendlindja proto-shqiptare shtrihej në rajonet malore të veriut të Shqipërisë, jugperëndimit të Kosovës dhe pjesëve të Maqedonisë së Veriut, ku historikisht ndërvepronin grupet “iliriane” dhe “dardane”.
Studimi solli edhe një tjetër zbulim të rëndësishëm, duke identifikuar tre individë nga lokaliteti i Barçit në Shqipëri me prejardhje të Azisë Jugore, të lidhur me komunitetin rom.
Sipas autorëve, kjo përbën dëshminë e parë të ADN-së së lashtë rome të zbuluar në Evropë.
Një tjetër individ i analizuar nga liqeni Roopkund në Indi rezultoi gjenetikisht i afërt me grekët e sotëm dhe ndante segmente ADN-je me shqiptarët mesjetarë dhe modernë, çka sipas studiuesve mund të lidhet me komunitete shqipfolëse në Greqi.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se vazhdimësia gjenetike nuk provon automatikisht vazhdimësi gjuhësore dhe se nevojiten kërkime të mëtejshme për të shpjeguar plotësisht zhvillimin e gjuhës shqipe.
