Isa Boletini luajti një rol kyç në ngjarjet historike që lidhen me shpalljen e pavarësisë së Shqipërisë më 28 nëntor 1912. Atë ditë, ai udhëhoqi një ushtri prej 400 luftëtarësh nga Kosova, të cilët qëndruan si roje nderi pranë Flamurit Kombëtar në Vlorë, duke demonstruar përkushtimin e tij të fortë ndaj çështjes kombëtare. Megjithëse iu ofrua pozicioni i Ministrit të Luftës nga Ismail Qemali, Boletini refuzoi, duke argumentuar se roli kërkonte individë të arsimuar. Pas shpalljes së pavarësisë, ai u përball me pasojat e ndarjes së padrejtë territoriale të imponuar ndaj Shqipërisë nga Fuqitë e Mëdha në Konferencën e Londrës në vitin 1913. Gjatë një vizite zyrtare në Londër, Boletini sfidoi vendimet që lanë gjysmën e tokave shqiptare jashtë kufijve të shtetit të ri, duke theksuar rëndësinë e bashkimit të të gjitha territoreve shqiptare dhe duke kundërshtuar nënshtrimin e imponuar të popullit shqiptar. Kjo periudhë, e reflektuar në aktivitetet e Boletinit, përfaqëson përpjekjet e vazhdueshme të udhëheqësve shqiptarë për të ruajtur integritetin territorial dhe sovranitetin kombëtar në një kontekst të tensionuar ndërkombëtar.
Petro Dhimitri, i njohur edhe si Petro Fotografi dhe Petro Shqiptari, ishte një nga fotografët e parë dhe më të shquar të Rilindjes Kombëtare Shqiptare. I lindur në Korçë në vitin 1861, ai mësoi fotografinë në Stamboll dhe më vonë u kthye në Shqipëri, ku dokumentoi ngjarje historike dhe lëvizje patriotike. Petro ishte gjithashtu artist, dizajner grafik dhe aktor në shfaqjen “Besa”. Fotografitë e tij të shquara përfshijnë imazhe nga përvjetori i parë i Pavarësisë së Shqipërisë në Vlorë dhe Kuvendi i Shëndëllisë. Shumë nga veprat e tij ruhen në Arkivin e Shtetit në Tiranë. Ai vdiq në Korçë në vitin 1947 dhe konsiderohet si një figurë kyçe në fotografinë shqiptare.
Përgatiti : Hemelita Boriҫi
